مصرف زیاد اسپری آسم چه تاثیری بر قلب دارد؟ بررسی ارتباط اسپری های تنفسی با خطر بیماری های قلبی

اسپری های تنفسی یکی از مهم ترین ابزارهای کنترل علائم آسم و بیماری انسدادی مزمن ریه یا COPD هستند. بعضی از این داروها به سرعت راه های هوایی را باز می کنند و در زمان بروز تنگی نفس، خس خس سینه و حمله تنفسی مورد استفاده قرار می گیرند.

با این حال، استفاده مکرر از اسپری های تسکین دهنده کوتاه اثر همیشه به معنای کنترل مناسب بیماری نیست. یک پژوهش بزرگ در بلژیک نشان داده است که مصرف بیشتر این داروها با افزایش خطر برخی بیماری های قلبی عروقی و مرگ در افراد مبتلا به آسم و COPD ارتباط دارد.

این یافته به معنای خطرناک بودن تمام اسپری های تنفسی یا ضرورت قطع خودسرانه آنها نیست. بلکه می تواند هشداری باشد که نشان دهد بیماری زمینه ای به اندازه کافی کنترل نشده و برنامه درمانی بیمار نیاز به ارزیابی مجدد دارد.

پژوهش درباره ارتباط اسپری های تنفسی و سلامت قلب چه می گوید؟

پژوهشگران برای بررسی این موضوع از داده های واقعی سلامت بیماران در بلژیک استفاده کردند. این مطالعه یکی از بررسی های بزرگ در این زمینه است و به جای تمرکز صرف بر نتایج آزمایشگاهی، الگوی مصرف دارو و پیامدهای سلامت را در جمعیت بزرگی از بیماران بررسی کرده است.

در مجموع، اطلاعات 226314 فرد مبتلا به آسم و 57446 فرد مبتلا به COPD مورد بررسی قرار گرفت. داده ها مربوط به سال های 2017 تا 2022 بودند و پژوهشگران ارتباط میان مصرف داروهای گشاد کننده برونش کوتاه اثر و پیامدهای قلبی عروقی و مرگ را بررسی کردند.

نتایج اصلی نشان داد:

• مصرف برخی گشاد کننده های برونش کوتاه اثر با افزایش خطر نارسایی قلبی ارتباط داشت.
• افزایش مصرف با خطر بیشتر آریتمی یا اختلال در ریتم قلب همراه بود.
• در برخی گروه ها، افزایش خطر سکته مغزی ایسکمیک و حمله قلبی نیز مشاهده شد.
• مصرف سه یا تعداد بیشتری اسپری SABA در سال با افزایش خطر نارسایی قلبی و مرگ همراه بود.
• هرچه میزان استفاده از برخی انواع داروهای تسکین دهنده بیشتر بود، خطر مشاهده شده نیز افزایش پیدا می کرد.

چرا مصرف زیاد اسپری تسکین دهنده می تواند یک علامت هشدار باشد؟

اسپری های تسکین دهنده کوتاه اثر برای کاهش سریع علائم طراحی شده اند. آنها می توانند عضلات اطراف راه های هوایی را شل کنند و باعث شوند جریان هوا راحت تر انجام شود. بنابراین بیمار معمولا در مدت کوتاهی احساس می کند تنفس او بهتر شده است.

اما این داروها لزوما مشکل اصلی التهاب یا بیماری زمینه ای را برطرف نمی کنند. به همین دلیل، اگر فرد دائما به اسپری تسکین دهنده نیاز پیدا کند، ممکن است علت اصلی تنگی نفس به اندازه کافی کنترل نشده باشد.

مصرف مکرر اسپری در واقع می تواند نشانه ای از تشدید بیماری یا کنترل ناکافی آن باشد و به همین دلیل نباید فقط به عنوان افزایش نیاز به دارو در نظر گرفته شود.

مصرف زیاد اسپری آسم چه ارتباطی با خطرات قلبی دارد؟

برخی گشاد کننده های برونش کوتاه اثر می توانند علاوه بر عضلات راه های هوایی، بر سیستم قلبی عروقی نیز تاثیر بگذارند. به همین دلیل، افزایش مصرف بعضی از این داروها ممکن است با افزایش ضربان قلب یا بروز اختلال در ریتم قلب همراه باشد.

با این حال، باید در تفسیر نتایج این پژوهش احتیاط کرد. مطالعه از نوع مشاهده ای و مبتنی بر داده های واقعی سلامت بود و نمی تواند ثابت کند که مصرف اسپری به تنهایی علت مستقیم حمله قلبی، سکته یا مرگ بوده است.

از طرف دیگر، خود آسم و COPD، شدت بیماری، التهاب، سابقه تشدید بیماری و سایر عوامل خطر قلبی نیز می توانند در پیامدهای سلامت نقش داشته باشند. پژوهشگران برای تعدادی از این عوامل در تحلیل آماری خود تعدیل انجام دادند، اما در مطالعات مشاهده ای همچنان نمی توان تمام عوامل مداخله گر را به طور کامل حذف کرد.

مصرف چند اسپری در سال باید جدی گرفته شود؟

یکی از یافته های قابل توجه این پژوهش مربوط به تعداد اسپری های مصرف شده در طول یک سال بود. در افراد مبتلا به آسم و COPD، دریافت سه یا تعداد بیشتری اسپری SABA در سال با افزایش خطر نارسایی قلبی و مرگ همراه بود؛ در حالی که برای مصرف یک یا دو اسپری SABA در سال، افزایش مشابهی در این پیامدها مشاهده نشد.

البته نباید این عدد را به شکل یک قانون ساده برای همه بیماران تفسیر کرد. نوع دارو، شدت بیماری، درمان نگهدارنده، سابقه حملات تنفسی و شرایط فردی بیمار اهمیت زیادی دارند.

بنابراین، اگر فردی مرتب به اسپری نجات یا تسکین دهنده نیاز پیدا می کند، مسئله اصلی فقط تعداد اسپری ها نیست. مهم تر از آن، علت افزایش نیاز به دارو باید مشخص شود.

آیا باید اسپری تنفسی را قطع کرد؟

خیر. قطع خودسرانه اسپری می تواند خطرناک باشد، به ویژه اگر دارو برای کنترل علائم تنفسی یا پیشگیری از تشدید بیماری تجویز شده باشد.

هدف این پژوهش نیز توصیه به قطع دارو نیست. برعکس، یافته ها نشان می دهند بیمارانی که بیش از حد به داروهای تسکین دهنده کوتاه اثر وابسته شده اند، بهتر است وضعیت بیماری و برنامه درمانی خود را با پزشک بررسی کنند.

پزشک ممکن است نیاز به ارزیابی عملکرد ریه، بررسی دفعات تشدید علائم، بررسی داروهای نگهدارنده، ارزیابی نحوه استفاده از اسپری و بررسی میزان پایبندی بیمار به درمان داشته باشد. در برخی موارد نیز ممکن است لازم باشد درمان زمینه ای آسم یا COPD بازبینی شود.

اگر مرتب به اسپری نیاز دارید، چه کاری انجام دهید؟

افزایش نیاز به اسپری تسکین دهنده موضوعی نیست که بهتر باشد برای مدت طولانی نادیده گرفته شود. حتی اگر اسپری هر بار علائم را سریع برطرف کند، تکرار مداوم این وضعیت می تواند نشان دهد بیماری به خوبی کنترل نشده است.

بهتر است بیمار تعداد دفعات مصرف دارو و تغییرات علائم تنفسی خود را پیگیری کند و در صورت افزایش نیاز به اسپری، موضوع را با پزشک یا متخصص ریه در میان بگذارد.

در این بررسی پزشکی معمولا مواردی مانند شدت علائم، تعداد حملات، داروهای مصرفی، نحوه استفاده از اسپری، بیماری های همراه و عوامل خطر قلبی عروقی اهمیت دارند.

جمع بندی

پژوهش جدید انجام شده در بلژیک نشان می دهد که مصرف بیشتر برخی گشاد کننده های برونش کوتاه اثر در افراد مبتلا به آسم و COPD با افزایش خطر برخی پیامدهای قلبی عروقی و مرگ ارتباط دارد. این ارتباط در بعضی گروه ها برای نارسایی قلبی، آریتمی، حمله قلبی و سکته مغزی ایسکمیک مشاهده شده است.

مهم ترین پیام این مطالعه این نیست که بیماران از اسپری های تنفسی خود بترسند یا آنها را قطع کنند. پیام اصلی این است که نیاز مکرر به اسپری تسکین دهنده می تواند یک علامت هشدار درباره کنترل ناکافی بیماری باشد.

اگر فرد مبتلا به آسم یا COPD متوجه شده است که بیشتر از گذشته به اسپری نجات نیاز دارد، بهتر است به جای افزایش خودسرانه مصرف، علت این تغییر بررسی شود. بازبینی درمان، اطمینان از استفاده صحیح از اسپری و بررسی وضعیت ریه و عوامل خطر قلبی می تواند بخش مهمی از مدیریت ایمن بیماری باشد.