زمستان فصلی است که بسیاری از افراد با تغییرات قابل توجهی در بدن خود مواجه میشوند؛ از افزایش احساس سرما تا تغییر در اشتها و سوخت و ساز. در این فصل، نحوهی تغذیه، فعالیت بدنی و مراقبتهای روزمره نقش مهمی در حفظ سلامت و انرژی بدن دارند. مطالعه ارتباط سرما با وزن، سفتی عضلات و عملکرد اندامها به ما کمک میکند تا راهکارهای علمی و عملی برای مقابله با اثرات منفی فصل سرد پیدا کنیم.
تأثیر سرما بر سوخت و ساز و اشتها
قرار گرفتن در محیط سرد باعث میشود بدن برای حفظ دمای طبیعی خود انرژی بیشتری مصرف کند. از دیدگاه طب سنتی، زمستان مزاجی سرد و تر دارد و بدن در این فصل مجبور به تولید گرما است. دکتر محمدعلی زارعیان، استادیار دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، توضیح میدهد که این افزایش سوخت و ساز موجب افزایش اشتها و تمایل به مصرف غذاهای مقوی میشود.
افراد سردمزاج به دلیل تأثیر بیشتر سرما، به مصرف غذاها و نوشیدنیهای گرم و پرکالری نیاز دارند، در حالی که افراد گرممزاج کمتر تحت تأثیر قرار میگیرند. سوخت و ساز بالاتر به معنای نیاز بیشتر به کالری و مواد مغذی برای تأمین انرژی و حفظ گرمای بدن است.
انتخاب مغزها و خوراکی های مناسب زمستان
در فصل سرد، انتخاب مواد غذایی درست میتواند به حفظ انرژی و سلامت بدن کمک کند. مصرف مغزهایی مانند بادام، گردو، پسته و میوههای خشک مثل انجیر، علاوه بر تأمین کالری، سیستم ایمنی، کبد و مغز را تقویت میکند.
میوههای پاییزی و زمستانی مانند انار و شلغم نیز منابع خوبی برای ویتامینها و آنتیاکسیدانها هستند. با این حال، مصرف افراطی مرکبات ممکن است باعث سوءهضم شود. از مصرف بیرویه غذاهای چرب و شیرین باید اجتناب کرد، مگر برای کسانی که به دلیل شغل یا ورزش طولانی در فضای باز، انرژی بیشتری نیاز دارند.
نقش چربی بدن در تحمل سرما
ذخایر چربی بدن تنها عامل تعیینکننده مقاومت بدن در برابر سرما نیست. میزان تحمل سرما به ترکیبی از مزاج، نوع فعالیت، تغذیه، نژاد و شرایط محیطی بستگی دارد.
افرادی که چربی کمی دارند، اما به طور مداوم در معرض سرما هستند، میتوانند نسبت به کسانی که در محیطهای گرم میمانند، مقاومت بیشتری داشته باشند. با این حال، کمبود کالری دریافتی میتواند این توانایی را کاهش دهد. بنابراین، تغذیه متعادل و مناسب با شرایط محیطی اهمیت بالایی دارد.
سرما و سلامت عضلات
سرما به تنهایی نمیتواند کاهش وزن قابل توجه ایجاد کند، اما مواجهه طولانی و مکرر با آن، سوخت و ساز بدن را افزایش میدهد و انرژی بیشتری مصرف میشود. از نظر طب سنتی، سرما باعث افزایش فشردگی اجسام و سفتی عضلات میشود؛ در نتیجه عضلات افراد ساکن در مناطق سردسیر به طور طبیعی محکمتر هستند.
با این حال، بخشهایی از بدن که پوشش کافی ندارند، مانند سر، پیشانی، کمر و پهلوها، ممکن است سرد شده و مشکلات گوارشی ایجاد کنند. پوشش مناسب و گرم نگه داشتن اندامهای حیاتی در زمستان ضروری است.
مراقبت های تکمیلی برای فصل سرد
- ماساژ بدن: ماساژ منظم کمک میکند تا گردش خون بهبود یابد، عضلات شل و گرم بمانند و تجمع مواد زائد کاهش پیدا کند. این کار از بروز بیماریهای زمستانی پیشگیری میکند.
- استحمام کنترلشده: حمامهای طولانی و گرم برای گرم کردن بدن توصیه نمیشوند؛ اما استحمام کوتاه و کنترلشده میتواند برای افرادی که مستعد سرماخوردگی هستند مفید باشد، به شرطی که موجب تعریق مناسب شود.
- فعالیت بدنی منظم: ورزش سبک تا متوسط در فضای گرم یا با پوشش مناسب، سوخت و ساز بدن را حفظ میکند و از افت قدرت عضلات جلوگیری میکند.
- تغذیه متعادل: مصرف غذاهای غنی از پروتئین، مغزها، سبزیجات ریشهای و منابع ویتامینها، علاوه بر حفظ انرژی، به تقویت سیستم ایمنی کمک میکند.
نتیجه گیری
سرما تأثیرات قابل توجهی بر بدن دارد، اما با رعایت نکات تغذیهای، پوشش مناسب، فعالیت بدنی و مراقبتهای ساده مانند ماساژ و استحمام کنترلشده، میتوان از اثرات منفی آن پیشگیری کرد. مواجهه هوشمندانه با سرما نه تنها به حفظ سلامت عضلات و سوخت و ساز بدن کمک میکند، بلکه مقاومت جسمی و روانی را نیز افزایش میدهد. بنابراین، زمستان فرصتی است برای تقویت بدن، افزایش انرژی و بهبود عملکرد سیستم ایمنی، بدون آن که سلامت عضلات یا وزن تحت تأثیر منفی قرار گیرد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟
ارسال دیدگاه