داروهای تزریقی کاهش وزن در سال های اخیر به یکی از روش های پرطرفدار برای کنترل وزن و درمان چاقی تبدیل شده اند. برخی از این داروها با تاثیر بر هورمون های گوارشی، اشتها را کاهش می دهند و باعث می شوند فرد برای مدت طولانی تری احساس سیری داشته باشد. با وجود مزایای درمانی این داروها، مصرف آنها در زمان جراحی و بیهوشی نیازمند توجه ویژه است.
یکی از مهم ترین اثرات برخی داروهای کاهش وزن، کند شدن تخلیه معده است. این موضوع ممکن است باعث شود حتی با رعایت دستورهای معمول ناشتا بودن، مقداری از محتویات معده در زمان بیهوشی باقی مانده باشد. به همین دلیل، بیمار باید پیش از جراحی مصرف این داروها را به جراح و متخصص بیهوشی اطلاع دهد.
چرا آمپول های لاغری می توانند قبل از جراحی مهم باشند؟
بسیاری از داروهای جدید کاهش وزن از گروه داروهای مشابه GLP-1 هستند. داروهایی مانند سماگلوتاید، لیراگلوتاید، دولاگلوتاید و برخی داروهای مرتبط مانند تیرزپاتاید می توانند علاوه بر کاهش اشتها، سرعت تخلیه معده را کاهش دهند.
این اثر در حالت عادی بخشی از سازوکار دارو برای ایجاد احساس سیری بیشتر است، اما هنگام بیهوشی می تواند اهمیت متفاوتی پیدا کند. به همین دلیل، تیم بیهوشی باید از مصرف این داروها و همچنین علائم گوارشی بیمار اطلاع داشته باشد.
مهم ترین نکته این است که مصرف این داروها به خودی خود به معنای ممنوع بودن جراحی نیست. راهنمای چند انجمنی منتشر شده در سال 2024 نیز بر ارزیابی فردی خطر تاکید دارد و اعلام می کند که بسیاری از بیماران می توانند داروی خود را طبق تجویز ادامه دهند.
باقی ماندن محتویات معده چه خطری در بیهوشی ایجاد می کند؟
در زمان بیهوشی عمومی یا برخی انواع آرام بخشی عمیق، بعضی از واکنش های محافظتی بدن مانند سرفه و بلع کاهش پیدا می کنند. اگر محتویات معده به سمت مری برگردد، این احتمال وجود دارد که بخشی از آن وارد مجاری تنفسی و ریه شود.
ورود محتویات معده به ریه که به آن آسپیراسیون گفته می شود، می تواند عوارض جدی تنفسی ایجاد کند. به همین دلیل، رعایت دستورهای مربوط به ناشتا بودن پیش از عمل اهمیت زیادی دارد. با این حال، در بیمارانی که داروهای موثر بر تخلیه معده مصرف می کنند، پزشک ممکن است بر اساس شرایط فرد اقدامات احتیاطی بیشتری را در نظر بگیرد.
بنابراین، ناشتا بودن به این معنا نیست که بیمار می تواند مصرف داروهای خود را از تیم درمان پنهان کند. اطلاعات مربوط به داروها بخشی از ارزیابی ایمنی پیش از بیهوشی است.
قبل از عمل چه اطلاعاتی را باید به پزشک بگوییم؟
اطلاع دادن درباره داروهای کاهش وزن باید دقیق باشد. نام دارو، مقدار مصرف و زمان آخرین دوز می تواند به متخصص بیهوشی کمک کند تا احتمال باقی ماندن محتویات معده و سایر عوامل خطر را بهتر ارزیابی کند.
همچنین بهتر است بیمار هرگونه علامت گوارشی را پیش از عمل با تیم درمان در میان بگذارد. این اطلاعات ممکن است بر برنامه بیهوشی یا زمان انجام عمل تاثیر بگذارد.
مواردی که بهتر است حتما به جراح و متخصص بیهوشی اعلام شوند عبارتند از:
- نام دقیق داروی کاهش وزن
- مقدار و فاصله زمانی مصرف دارو
- زمان آخرین تزریق یا مصرف
- تازه شروع کردن دارو یا قرار داشتن در مرحله افزایش دوز
- وجود تهوع یا استفراغ
- احساس پری یا سنگینی طولانی مدت معده
- درد یا ناراحتی شکمی
- یبوست یا سایر علائم قابل توجه گوارشی
بر اساس راهنمای انجمن متخصصان گوارش آمریکا و سایر انجمن های تخصصی، افرادی که خطر بیشتری برای عوارض گوارشی دارند ممکن است به اقدامات احتیاطی بیشتری مانند رژیم مایعات شفاف برای 24 ساعت پیش از عمل یا تغییر برنامه بیهوشی نیاز داشته باشند. در برخی موارد خاص نیز ممکن است به تعویق انداختن عمل مطرح شود.
آیا باید آمپول لاغری را قبل از جراحی قطع کنیم؟
قطع دارو پیش از جراحی یک دستور ثابت برای همه بیماران نیست. در سال 2023، توصیه هایی برای توقف موقت برخی از این داروها مطرح شده بود، اما راهنمای چند انجمنی در سال 2024 رویکرد فردی تری را پیشنهاد کرد و اعلام کرد که بیشتر بیماران می توانند داروهای GLP-1 خود را پیش از جراحی ادامه دهند.
تصمیم درباره ادامه یا توقف دارو باید با توجه به وضعیت بیمار و با هماهنگی پزشک تجویز کننده، جراح و متخصص بیهوشی انجام شود. این موضوع در افرادی که دارو را برای کنترل دیابت مصرف می کنند اهمیت بیشتری دارد، زیرا قطع خودسرانه درمان می تواند کنترل قند خون را تحت تاثیر قرار دهد.
به همین دلیل، بیمار نباید صرفا به دلیل نزدیک بودن زمان جراحی، دارو را بدون هماهنگی با پزشک قطع یا زمان مصرف آن را تغییر دهد.
چه افرادی قبل از جراحی نیاز به توجه بیشتری دارند؟
خطر کند شدن تخلیه معده در تمام بیماران یکسان نیست. شرایطی مانند شروع تازه درمان، افزایش اخیر دوز دارو و وجود علائم گوارشی می تواند در تصمیم گیری پیش از عمل اهمیت داشته باشد.
راهنمای منتشر شده توسط انجمن متخصصان بیهوشی آمریکا نیز به اهمیت بررسی شرایط بیمار، به ویژه در دوره افزایش دوز و هنگام وجود علائم گوارشی، اشاره می کند.
بنابراین، اطلاع رسانی دقیق به تیم درمان به ویژه برای افراد زیر اهمیت دارد:
- افرادی که به تازگی مصرف داروی کاهش وزن را شروع کرده اند
- افرادی که اخیرا دوز داروی آنها افزایش یافته است
- افرادی که تهوع، استفراغ یا احساس پری معده دارند
- افرادی که بیماری های دیگری دارند که می تواند تخلیه معده را کند کند
- افرادی که دارو را برای درمان دیابت نیز مصرف می کنند
اطلاع دادن درباره آمپول لاغری به معنی لغو جراحی نیست
یکی از تصورات اشتباه این است که اگر بیمار پیش از عمل اعلام کند داروی کاهش وزن مصرف می کند، جراحی حتما لغو خواهد شد. در حالی که هدف اصلی از دریافت این اطلاعات، کمک به تیم درمان برای ارزیابی خطر و انتخاب روش مناسب است.
پزشک ممکن است با توجه به وضعیت بیمار، نوع عمل، داروی مصرفی، علائم گوارشی و سایر عوامل خطر، تصمیم بگیرد که دارو طبق برنامه ادامه پیدا کند یا اقدامات احتیاطی بیشتری انجام شود. در برخی بیماران نیز ممکن است تغییر زمان جراحی مطرح شود.
جمع بندی
داروهای تزریقی کاهش وزن می توانند در کنترل چاقی و برخی بیماری های مرتبط با آن موثر باشند، اما تاثیر آنها بر حرکات دستگاه گوارش در زمان بیهوشی اهمیت ویژه ای دارد. کاهش سرعت تخلیه معده می تواند در برخی بیماران احتمال باقی ماندن محتویات معده و در نتیجه خطر برگشت و ورود آن به راه های هوایی را افزایش دهد.
با این حال، بر اساس راهنماهای جدید، نمی توان برای همه بیماران یک دستور یکسان برای قطع دارو صادر کرد. تصمیم گیری باید فردی و با مشارکت جراح، متخصص بیهوشی و پزشک تجویز کننده انجام شود. مهم ترین اقدام بیمار این است که نام دارو، دوز مصرفی، زمان آخرین مصرف و هرگونه علامت گوارشی را صادقانه و دقیق به تیم درمان اطلاع دهد.
در نهایت، هیچ داروی کاهش وزن را پیش از جراحی به صورت خودسرانه قطع یا ادامه ندهید. برنامه مصرف دارو و اقدامات لازم پیش از بیهوشی باید بر اساس شرایط اختصاصی شما توسط تیم پزشکی تعیین شود.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟
ارسال دیدگاه