مصرف قرص های ضدبارداری هورمونی علاوه بر پیشگیری از بارداری، در درمان برخی اختلالات هورمونی نیز کاربرد دارد. با این حال، این داروها برای همه افراد مناسب نیستند و انتخاب نوع قرص باید با توجه به وضعیت جسمی، سابقه بیماری ها و عوامل خطر هر فرد انجام شود. سازمان غذا و دارو با هشدار درباره مصرف خودسرانه این داروها اعلام کرده است که استفاده بدون تجویز پزشک، به ویژه در افراد دارای بیماری های زمینه ای، می تواند احتمال بروز عوارض جدی را افزایش دهد.
چرا مصرف قرص های ضدبارداری به بررسی پزشکی نیاز دارد؟
قرص های ضدبارداری هورمونی، به خصوص انواع ترکیبی، بر عملکرد هورمون های بدن تاثیر می گذارند. به همین دلیل، انتخاب آنها تنها به هدف پیشگیری از بارداری محدود نمی شود و شرایط سلامتی فرد نیز باید در نظر گرفته شود. دارویی که برای یک نفر مناسب است، ممکن است برای فرد دیگری خطراتی به همراه داشته باشد.
به گفته دکتر مرجان کریمی قوانلو، مدیرگروه پایش ایمنی مصرف فرآورده های سلامت سازمان غذا و دارو، مصرف این داروها بدون بررسی سابقه پزشکی و عوامل خطر می تواند زمینه ساز عوارض ناخواسته شود. پزشک با ارزیابی شرایط بالینی، بیماری های زمینه ای و در صورت نیاز بررسی های آزمایشگاهی، درباره مناسب بودن دارو تصمیم می گیرد.
فشار خون بالا، سیگار و چاقی؛ عوامل خطر مهم
برخی شرایط جسمی و عادت های مرتبط با سبک زندگی می توانند در ارزیابی ایمنی مصرف قرص های ضدبارداری اهمیت داشته باشند. شناسایی این عوامل پیش از شروع درمان به پزشک کمک می کند تا خطر عوارض احتمالی را بررسی کند و روش مناسب تری برای پیشگیری از بارداری پیشنهاد دهد.
مهم ترین مواردی که باید پیش از مصرف این داروها به پزشک اطلاع داده شوند عبارت اند از:
- فشار خون کنترل نشده: این وضعیت می تواند خطرات مرتبط با مصرف برخی قرص های هورمونی را افزایش دهد.
- سیگار و سایر دخانیات: مصرف دخانیات، به ویژه در کنار بعضی عوامل خطر دیگر، در انتخاب روش پیشگیری اهمیت دارد.
- چاقی: وزن و وضعیت سلامت عمومی فرد باید در ارزیابی خطرات احتمالی در نظر گرفته شود.
- سن بالای ۳۵ سال همراه با میگرن یا دیابت: این ترکیب از شرایط نیازمند توجه ویژه پزشکی است.
وجود هر یک از این عوامل به معنای ممنوعیت قطعی تمام روش های هورمونی نیست. تصمیم نهایی به نوع دارو، شدت بیماری و شرایط فرد بستگی دارد و باید توسط پزشک گرفته شود.
سابقه لخته خون و بیماری های قلبی را جدی بگیرید
یکی از مهم ترین موضوعات در بررسی ایمنی قرص های ضدبارداری هورمونی، احتمال بروز مشکلات مرتبط با تشکیل لخته خون است. برخی از این داروها می توانند خطر لخته شدن خون را افزایش دهند؛ به همین دلیل، سابقه شخصی بیماری های عروقی و اختلالات انعقادی باید پیش از تجویز به دقت بررسی شود.
سازمان غذا و دارو چند مورد مهم را در این زمینه مطرح کرده است:
- سابقه سکته قلبی یا سکته مغزی
- ابتلا به بیماری ایسکمیک قلبی یا بیماری عروق کرونر
- وجود اختلالات انعقادی مستعدکننده تشکیل لخته
- سابقه یا ابتلای فعلی به لخته خون در عروق اندام ها
- سابقه آمبولی ریه یا ابتلا به آن
افرادی که سابقه چنین مشکلاتی دارند، نباید بدون ارزیابی تخصصی از قرص های ضدبارداری استفاده کنند. اطلاع دادن دقیق سوابق پزشکی به پزشک، نقش مهمی در کاهش خطرات احتمالی دارد.
سرطان پستان و بیماری های کبدی چه اهمیتی دارند؟
برخی بیماری ها نیز می توانند بر انتخاب روش پیشگیری از بارداری تاثیر بگذارند. سابقه سرطان پستان و ابتلا به بعضی بیماری های کبدی از جمله مواردی هستند که سازمان غذا و دارو بر اهمیت بررسی آنها پیش از مصرف داروهای هورمونی تاکید کرده است.
نوع بیماری، وضعیت فعلی فرد و ویژگی های داروی مورد نظر در تصمیم گیری پزشکی اهمیت دارند. به همین دلیل، لازم است افراد هنگام مراجعه به پزشک، اطلاعات مربوط به بیماری های فعلی و گذشته، داروهای مصرفی و سوابق درمانی خود را به طور کامل بیان کنند. پنهان ماندن این اطلاعات ممکن است انتخاب داروی مناسب را دشوار کند.
چرا نباید بر اساس توصیه اطرافیان قرص ضدبارداری مصرف کرد؟
تجربه یک دوست یا عضو خانواده نمی تواند معیار قابل اعتمادی برای انتخاب دارو باشد. تفاوت در سن، سابقه بیماری، فشار خون، وضعیت هورمونی و عوامل خطر باعث می شود که یک قرص مشخص برای همه افراد انتخاب مناسبی نباشد.
همچنین، مصرف قرص ضدبارداری برای درمان یک مشکل هورمونی باید با تشخیص پزشک انجام شود. انتخاب خودسرانه دارو، تغییر نوع قرص یا شروع دوباره مصرف پس از یک وقفه، بدون توجه به شرایط پزشکی، ممکن است خطر عوارض ناخواسته را افزایش دهد.
برای استفاده ایمن تر از این داروها، رعایت چند نکته ضروری است:
- پیش از شروع مصرف با پزشک مشورت کنید.
- سابقه بیماری های قلبی، عروقی، کبدی و سایر مشکلات مهم را اطلاع دهید.
- درباره مصرف سیگار، میگرن، دیابت و داروهای دیگر با پزشک صحبت کنید.
- از مصرف قرص بر اساس توصیه اطرافیان یا تجربه دیگران خودداری کنید.
- در صورت بروز علائم نگران کننده، به جای تغییر خودسرانه دارو، ارزیابی پزشکی دریافت کنید.
جمع بندی
قرص های ضدبارداری هورمونی می توانند برای پیشگیری از بارداری و درمان برخی اختلالات هورمونی مفید باشند، اما مصرف ایمن آنها به انتخاب درست و بررسی شرایط فردی وابسته است. فشار خون کنترل نشده، برخی بیماری های قلبی و عروقی، سابقه لخته خون، بعضی بیماری های کبدی و سابقه سرطان پستان از جمله مواردی هستند که باید پیش از مصرف بررسی شوند.
هشدار سازمان غذا و دارو بر یک اصل مهم تاکید دارد: هیچ دارویی را صرفا به دلیل موثر بودن برای دیگران، بدون بررسی شرایط پزشکی خود مصرف نکنید. مشورت با پزشک پیش از شروع قرص های ضدبارداری، راهی مهم برای انتخاب روش مناسب و کاهش احتمال بروز عوارض جدی است.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟
ارسال دیدگاه