بسیاری از افراد چند دقیقه پس از بیدار شدن، به سراغ قهوه، چای یا نوشیدنی های انرژی زا می روند. کافئین می تواند احساس خواب آلودگی را کاهش دهد و هوشیاری را بیشتر کند، اما متخصصان تغذیه توصیه می کنند تامین آب بدن نیز در برنامه صبحگاهی فراموش نشود.
بدن در طول خواب، از طریق تنفس، تعریق و تولید ادرار مقداری آب از دست می دهد. میزان این کاهش در افراد سالم معمولا شدید نیست، اما می تواند پس از خواب طولانی، فعالیت بدنی روز قبل، مصرف الکل، هوای گرم یا بیماری بیشتر شود. نوشیدن یک لیوان آب پس از بیدار شدن راهی ساده برای دریافت مایعات است، ولی برخلاف بعضی ادعاهای فضای مجازی، زمان خاصی برای نوشیدن آب وجود ندارد که به تنهایی باعث سم زدایی، چربی سوزی یا درمان بیماری شود.
چرا بدن پس از بیدار شدن به مایعات نیاز دارد؟
بدن انسان حتی در زمان خواب نیز به فعالیت خود ادامه می دهد. تنفس، تنظیم دمای بدن، گردش خون و فعالیت کلیه ها متوقف نمی شوند و این فرایندها با از دست رفتن مقداری مایعات همراه هستند. به همین دلیل، دریافت آب در ساعات ابتدایی روز می تواند بخشی از مایعات از دست رفته را جایگزین کند.
کم آبی زمانی رخ می دهد که میزان مایعات از دست رفته از مقدار دریافتی بیشتر باشد. تشنگی، خشکی دهان، ادرار تیره، کاهش دفعات ادرار، خستگی و سرگیجه از نشانه های احتمالی کم آبی هستند. توجه به این علائم، از پیروی از یک عدد ثابت برای همه افراد کاربردی تر است.
نوشیدن آب در ابتدای صبح می تواند:
- دریافت روزانه مایعات را آسان تر کند.
- خشکی دهان پس از خواب را کاهش دهد.
- به جبران آب از دست رفته در طول شب کمک کند.
- برای افرادی که صبح ورزش می کنند مفید باشد.
- احتمال فراموش کردن نوشیدن آب در طول روز را کمتر کند.
با این حال، یک فرد سالم که در طول روز مایعات کافی دریافت می کند، لزوما هر صبح با کم آبی قابل توجه از خواب بیدار نمی شود.
آیا باید قبل از قهوه آب بنوشیم؟
نوشیدن آب پیش از قهوه می تواند یک عادت مناسب باشد، اما شواهد محکمی وجود ندارد که نشان دهد همه افراد باید حتما پیش از مصرف قهوه آب بنوشند. مهم تر از ترتیب مصرف نوشیدنی ها، مجموع مایعاتی است که فرد در طول شبانه روز دریافت می کند.
قهوه و چای نیز در تامین آب بدن نقش دارند. کافئین اثر ادرارآور خفیفی دارد، اما این اثر در مقادیر متعارف معمولا به اندازه ای نیست که تمام آب موجود در نوشیدنی را خنثی کند. سازمان خدمات سلامت بریتانیا نیز آب، شیر کم چرب و نوشیدنی های بدون قند از جمله چای و قهوه را بخشی از دریافت روزانه مایعات می داند.
در نتیجه، نوشیدن یک فنجان قهوه در صبح برای بیشتر بزرگسالان سالم به خودی خود باعث کم آبی نمی شود. با این حال، افرادی که پس از نوشیدن قهوه دچار تپش قلب، اضطراب، رفلاکس معده، بی خوابی یا تکرر ادرار می شوند، بهتر است مقدار و زمان مصرف کافئین را بررسی کنند.
نوشیدن آب چه تاثیری بر مغز و تمرکز دارد؟
آب برای عملکرد طبیعی سلول ها، گردش خون و تنظیم دمای بدن ضروری است. کمبود مایعات می تواند در بعضی افراد با احساس خستگی، سردرد، کاهش تمرکز یا افت عملکرد جسمی همراه باشد، به ویژه اگر فرد ورزش کرده باشد یا مدت زیادی در محیط گرم قرار گرفته باشد.
نوشیدن آب زمانی بیشترین تاثیر را دارد که بدن واقعا به مایعات نیاز داشته باشد. برای مثال، فردی که با تشنگی، خشکی دهان و ادرار تیره از خواب بیدار می شود، احتمالا پس از نوشیدن آب احساس بهتری خواهد داشت. اما مصرف آب بیشتر از نیاز بدن، توانایی شناختی را به شکل نامحدود افزایش نمی دهد.
آبرسانی کافی به بدن در موارد زیر اهمیت دارد:
- حفظ هوشیاری و تمرکز طبیعی
- جلوگیری از سردرد ناشی از کم آبی
- کمک به تنظیم دمای بدن
- حفظ عملکرد طبیعی قلب و عروق
- پشتیبانی از فعالیت جسمی و ورزشی
بنابراین آب نوشیدن یک رفتار ضروری برای سلامت است، نه میانبری جادویی برای افزایش فوری انرژی و هوش.
تاثیر آب بر هضم غذا و یبوست
دستگاه گوارش برای حرکت طبیعی محتویات روده و شکل گیری مناسب مدفوع به مایعات نیاز دارد. دریافت ناکافی آب می تواند مدفوع را خشک تر کند و در برخی افراد احتمال یبوست را افزایش دهد.
با این حال، نوشیدن آب بیشتر به تنهایی درمان همه مشکلات گوارشی نیست. مصرف فیبر کافی، فعالیت بدنی، داشتن برنامه منظم برای دفع و بررسی بیماری های زمینه ای نیز اهمیت دارد. افرادی که با وجود مصرف مایعات کافی همچنان یبوست مداوم، خونریزی، درد شکم یا کاهش وزن دارند، باید به پزشک مراجعه کنند.
برای حمایت از سلامت دستگاه گوارش می توان این اقدامات را انجام داد:
- نوشیدن مایعات در فاصله های منظم
- مصرف میوه، سبزی و غلات کامل
- افزایش تدریجی فیبر غذایی
- داشتن فعالیت بدنی منظم
- خودداری از به تاخیر انداختن دفع
آب می تواند بخشی از راه حل باشد، اما دستگاه گوارش با یک لیوان آب صبحگاهی تمام مشکلات خود را با بزرگواری کنار نمی گذارد.
بدن در روز به چه مقدار آب نیاز دارد؟
نیاز روزانه به آب برای همه افراد یکسان نیست. سن، وزن، میزان فعالیت، دمای محیط، رژیم غذایی، بارداری، شیردهی، بیماری ها و داروهای مصرفی می توانند مقدار مورد نیاز را تغییر دهند.
آکادمی های ملی علوم، مهندسی و پزشکی آمریکا مقدار مناسب دریافت کل آب را برای مردان جوان حدود ۳.۷ لیتر و برای زنان جوان حدود ۲.۷ لیتر در روز اعلام کرده اند. این مقدار فقط شامل آب آشامیدنی نیست و آب موجود در چای، قهوه، شیر، سایر نوشیدنی ها و مواد غذایی را نیز در بر می گیرد. در این برآورد، حدود ۲۰ درصد آب روزانه ممکن است از غذا تامین شود.
مرجع ایمنی غذای اروپا مقادیر متفاوتی را پیشنهاد کرده و دریافت مناسب کل آب را برای زنان حدود ۲ لیتر و برای مردان حدود ۲.۵ لیتر در روز در نظر گرفته است. این تفاوت نشان می دهد که اعداد مطرح شده، هدف های تقریبی هستند و نسخه یکسانی برای همه محسوب نمی شوند.
رنگ ادرار نیز می تواند یک راهنمای ساده باشد. ادرار زرد کم رنگ معمولا نشانه دریافت مناسب مایعات است، در حالی که ادرار تیره ممکن است نشان دهد فرد به آب بیشتری نیاز دارد. البته بعضی داروها، مکمل ها و بیماری ها نیز می توانند رنگ ادرار را تغییر دهند.
چه زمانی نیاز بدن به آب بیشتر می شود؟
نیاز بدن به مایعات در روزهای مختلف تغییر می کند. ورزش، تعریق، هوای گرم، تب، استفراغ و اسهال باعث افزایش دفع آب می شوند و در این شرایط باید مایعات بیشتری دریافت شود.
افرادی که فعالیت شدید و طولانی دارند یا زیاد عرق می کنند، ممکن است علاوه بر آب به جایگزینی سدیم و دیگر الکترولیت ها نیز نیاز داشته باشند. با این حال، برای فعالیت های روزانه و ورزش سبک، آب ساده معمولا کافی است و مصرف دائمی نوشیدنی های ورزشی ضروری نیست.
نیاز به مایعات در شرایط زیر افزایش پیدا می کند:
- ورزش و تعریق زیاد
- قرار گرفتن در هوای گرم و مرطوب
- تب، اسهال یا استفراغ
- بارداری و شیردهی
- زندگی یا ورزش در ارتفاعات
- مصرف بعضی داروهای ادرارآور
در زمان اسهال یا استفراغ شدید، محلول خوراکی جبران آب و املاح ممکن است از آب ساده مناسب تر باشد، زیرا هم مایعات و هم نمک های از دست رفته را جایگزین می کند.
جمع بندی
نوشیدن یک لیوان آب پس از بیدار شدن می تواند عادت ساده و مفیدی برای شروع دریافت مایعات روزانه باشد، به ویژه برای افرادی که با خشکی دهان، تشنگی یا ادرار تیره از خواب بیدار می شوند. با این حال، شواهد علمی نشان نمی دهد که نوشیدن آب حتما باید پیش از قهوه انجام شود یا این کار به تنهایی فواید خارق العاده ای برای سوخت و ساز، مغز و دستگاه گوارش ایجاد کند.
قهوه و چای نیز بخشی از مایعات روزانه محسوب می شوند، اما آب همچنان یکی از بهترین انتخاب ها برای تامین مایعات بدون دریافت شکر و کالری اضافی است. مهم ترین نکته، نوشیدن منظم مایعات متناسب با فعالیت، آب و هوا، شرایط جسمی و نشانه های بدن در طول روز است.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟
ارسال دیدگاه