اخبار منفی شامل جنگ، فجایع، خشونت یا بحرانهای اجتماعی و اقتصادی میتوانند اثرات روانی گستردهای بر افراد داشته باشند. این اخبار نه تنها باعث اضطراب و استرس میشوند، بلکه کیفیت خواب، تغذیه و احساس کلی رضایت از زندگی را نیز کاهش میدهند. روانشناسان این پدیده را «اضطراب رسانهای» یا Media Anxiety مینامند و آن را به عنوان یک چالش جدی سلامت روانی در عصر اطلاعات مطرح میکنند.
در این مقاله، علل ایجاد اضطراب رسانهای، پیامدهای آن و راهکارهای مقابله با تأثیر منفی اخبار بر روان بررسی میشود.
اضطراب رسانه ای و پیامدهای آن
اختلال روانی ناشی از مواجهه مداوم با اخبار منفی، شامل پریشانی عاطفی، اضطراب و کاهش رفاه روانی است. حتی افرادی که مستقیماً درگیر بحرانها نیستند، میتوانند تحت تأثیر اخبار منفی قرار گیرند.
پریشانی عاطفی
پریشانی عاطفی مجموعهای از واکنشهای ناخوشایند مانند غم، ترس، عصبانیت و ناامیدی است که در پاسخ به مصرف افراطی اخبار منفی ایجاد میشود. تحقیقات نشان میدهند که مشاهده اخبار جنگ، بیماری، بلایای طبیعی یا خشونت حتی تنها پس از ۱۴ دقیقه، میتواند اضطراب و غم را افزایش دهد. رسانههای اجتماعی تأثیر قویتری نسبت به رسانههای سنتی بر پریشانی عاطفی دارند.
تأثیر عدم قطعیت و نا امنی
اخبار منفی به ویژه در مورد بحرانها، حس عدم قطعیت و ناامنی در آینده را تقویت میکنند. این احساسات میتوانند اضطراب، استرس و حتی افسردگی را افزایش دهند و افراد را نسبت به آینده ناامید کنند. بسیاری از متخصصان سلامت روان، ارتباط مستقیم بین این عوامل و کاهش رفاه روانی را تأیید کردهاند.
پیامدهای جسمی و روانی
مواجهه طولانیمدت با اخبار منفی میتواند منجر به اختلالات خواب، سردرد، حالت تهوع، کاهش تمرکز، مشکلات حافظه و حتی علائم اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) شود. مصرف بیش از حد اخبار منفی همچنین رضایت از زندگی، امید به آینده و احساس مثبت بودن را کاهش میدهد و به طور کلی سلامت روان را تحت تأثیر قرار میدهد.
فرسودگی خبری و استرس ناشی از اخبار
مصرف مداوم اخبار منفی میتواند منجر به فرسودگی خبری (News Fatigue) شود؛ وضعیتی که فرد از حجم بالای اخبار خسته و دلزده شده و ممکن است از پیگیری اخبار دست بکشد. استرس ناشی از اخبار (News-induced Stress) ناشی از توجه بیش از حد به جزئیات و محتوای منفی اخبار است.
مطالعات جهانی نشان دادهاند که افزایش مصرف اخبار مرتبط با بحرانها مانند همهگیری کووید-۱۹ با کاهش سلامت روان، اضطراب و افسردگی در میان جوانان همراه بوده است.
راهکارهای مقابله با تأثیر منفی اخبار
مدیریت هوشمندانه مصرف اخبار، مهمترین ابزار پیشگیری از تأثیرات منفی رسانهها بر روان است. این مهارت، تحت عنوان تابآوری رسانهای یا Media Resilience شناخته میشود و به فرد کمک میکند بدون آسیب به سلامت روان، از اخبار مطلع بماند.
محدود کردن زمان مشاهده اخبار
یکی از سادهترین و مؤثرترین روشها، تعیین زمان مشخص برای پیگیری اخبار است. کاهش مدت زمان قرار گرفتن در معرض اخبار منفی، میزان اضطراب و استرس را کاهش میدهد و فرصت تمرکز بر فعالیتهای مثبت و مؤثر را فراهم میکند.
انتخاب منابع معتبر و سازنده
تمرکز بر اخبار منابع معتبر و کاهش مصرف اخبار مبتنی بر شایعات یا هیجانسازی، میتواند از پریشانی روانی جلوگیری کند. همچنین، جستجوی اخبار امیدبخش یا موفقیتهای اجتماعی و علمی، اثرات منفی اخبار منفی را خنثی میکند.
استفاده از تکنیک های خود آگاهی و آرام سازی
تمرینهای ذهنآگاهی، مدیتیشن و تکنیکهای تنفس عمیق میتوانند اثرات استرس ناشی از اخبار را کاهش دهند. اختصاص چند دقیقه در روز برای تمرین خودآگاهی، تابآوری روانی را تقویت کرده و سلامت ذهن را حفظ میکند.
ایجاد تعادل میان آگاهی و محافظت روانی
مصرف متعادل اخبار و تمرکز بر راهکارها و اخبار سازنده، امکان حفظ آگاهی نسبت به رویدادها را بدون ایجاد اضطراب شدید فراهم میکند. یادگیری مدیریت واکنشها و شناخت میزان تأثیر اخبار بر روان، از عوامل کلیدی تابآوری رسانهای است.
نتیجه گیری
اخبار منفی رسانهای میتوانند سلامت روان را به طور جدی تحت تأثیر قرار دهند و موجب اضطراب، پریشانی عاطفی، اختلالات خواب و کاهش کیفیت زندگی شوند. اما با مدیریت مصرف اخبار، انتخاب منابع معتبر و استفاده از تکنیکهای آرامسازی و تابآوری رسانهای، میتوان از این اثرات منفی پیشگیری کرد.
تابآوری رسانهای به افراد امکان میدهد در دنیای اطلاعاتی پرتنش امروز، هم آگاه بمانند و هم سلامت روان خود را حفظ کنند. با آموزش و تمرین مدیریت مصرف اخبار، میتوان از اضطراب رسانهای جلوگیری کرده و رفاه روانی و امید به آینده را افزایش داد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟
ارسال دیدگاه