در سالهای اخیر، نوشابههای بدون قند و کمقند بهعنوان جایگزینی برای نوشابههای معمولی با شکر محبوبیت زیادی پیدا کردهاند. دو نوع رایج که مصرفکنندگان به آنها توجه دارند «نوشابه رژیمی» و «نوشابه زیرو» هستند. بسیاری تصور میکنند این نوشابهها کاملاً بیخطر و سالم هستند، اما بررسیهای علمی نشان میدهد که این نوشیدنیها میتوانند اثرات متفاوتی بر سلامت داشته باشند و نباید تنها به دلیل صفر بودن کالری آنها را بیخطر دانست.
تعریف نوشابه رژیمی و نوشابه زیرو
نوشابههای رژیمی و زیرو به نوشیدنیهایی گفته میشوند که قند و کالری بسیار کمی دارند یا کاملاً فاقد آن هستند. این نوشابهها به جای شکر از شیرینکنندههای مصنوعی استفاده میکنند که طعم شیرینی مشابه نوشابههای معمولی ایجاد میکند.
تفاوت اصلی این دو نوع نوشابه در ترکیب شیرینکنندهها و طعمدهندهها است، اما هر دو اساساً برای کاهش کالری و قند طراحی شدهاند و مصرف آنها بهعنوان جایگزین نوشابههای قندی مرسوم رایج است.
ترکیبات اصلی
قبل از بررسی اثرات سلامتی، لازم است ترکیبات این نوشابهها را مرور کنیم.
نوشابههای رژیمی و زیرو معمولاً شامل آب گازدار، طعمدهندهها، اسیدهای معدنی و شیرینکنندههای مصنوعی هستند. این ترکیبات باعث میشوند نوشابه بدون کالری به نظر برسد و طعم مشابه نوشابه معمولی داشته باشد.
شیرینکنندههای رایج شامل آسپارتام، سوکرالوز و ساخارین هستند که هر کدام اثرات متفاوتی بر بدن دارند، اما بهطور کلی کالری قابل توجهی به بدن اضافه نمیکنند.
مزایای نوشابه های بدون قند
در نگاه اول، نوشابههای رژیمی و زیرو چند مزیت مهم نسبت به نوشابههای قندی دارند:
- کالری بسیار کم یا صفر: این ویژگی برای کسانی که در تلاش برای کاهش وزن هستند جذاب است.
- عدم افزایش قند خون: برای افراد مبتلا به دیابت، نوشابه بدون قند انتخاب مطمئنتری به نظر میرسد.
- جایگزین بهتر برای نوشابههای قندی: با مصرف این نوشابهها میتوان کالری و قند مصرفی روزانه را کاهش داد.
با این حال، این مزایا به معنی بیضرر بودن این نوشابهها نیست و اثرات بلندمدت آنها هنوز نیاز به بررسیهای بیشتر دارد.
اثرات نوشابه های بدون قند بر وزن و متابولیسم
یکی از پرسشهای مهم درباره این نوشابهها این است که آیا مصرف آنها به کاهش وزن کمک میکند یا خیر.
مطالعات نشان میدهند که مصرف نوشابههای بدون کالری ممکن است در کوتاهمدت به کاهش وزن کمک کند، اما اثرات بلندمدت آنها روی کاهش وزن قطعی نیست.
علاوه بر این، برخی شواهد نشان میدهند که شیرینکنندههای مصنوعی میتوانند میل به مصرف غذاهای شیرین یا پرکالری را افزایش دهند و در نتیجه ممکن است اثرات غیرمستقیم روی افزایش وزن داشته باشند.
اثرات بلند مدت بر سلامت متابولیک
نوشابههای بدون قند ممکن است اثرات متفاوتی بر سلامت متابولیک بدن داشته باشند.
تحقیقات نشان دادهاند که مصرف منظم این نوشابهها میتواند با افزایش ریسک ابتلا به اختلالات متابولیک، دیابت و بیماری کبد چرب مرتبط باشد.
این اثرات ممکن است به دلیل تاثیر شیرینکنندههای مصنوعی بر میکروبیوم روده، تنظیم اشتها و پاسخ انسولینی بدن ایجاد شود. بنابراین مصرف این نوشابهها بهطور مداوم نیازمند احتیاط است.
اثرات بر سلامت دندان
نوشابههای بدون قند، برخلاف نوشابههای قندی، باعث پوسیدگی دندان نمیشوند، زیرا حاوی قند افزوده نیستند.
با این حال، اسیدهای موجود در این نوشابهها همچنان میتوانند مینای دندان را تضعیف کنند و مصرف بیش از حد آنها ممکن است به مشکلات دهان و دندان منجر شود.
تفاوت های بین نوشابه رژیمی و نوشابه زیرو
اگرچه مصرفکنندگان معمولاً این دو نوع نوشابه را مشابه میدانند، تفاوتهایی وجود دارد که میتواند اثرات جزئی ایجاد کند.
اصلیترین تفاوت در ترکیب شیرینکنندهها و طعمدهندهها است. برخی برندها ترکیبی از دو یا چند شیرینکننده مصنوعی استفاده میکنند تا طعم طبیعیتری ایجاد کنند، در حالی که دیگران از یک نوع شیرینکننده استفاده میکنند.
این تفاوتها میتواند بر طعم و واکنشهای بدن به نوشابه تاثیر جزئی داشته باشد، اما اثرات کلی آنها بر سلامت مشابه است.
توصیه های کاربردی
با توجه به شواهد موجود، مصرف نوشابههای رژیمی و زیرو باید با اعتدال باشد و به هیچ وجه به عنوان جایگزین کامل آب یا نوشیدنیهای سالم در نظر گرفته نشود.
بهترین انتخابها برای حفظ سلامت، به ویژه در بلندمدت، شامل مصرف آب، چایهای بدون شیرینکننده و میوههای تازه است.
در صورتی که فردی تمایل به مصرف نوشابه بدون قند دارد، محدود کردن تعداد دفعات مصرف و اجتناب از نوشیدن روزانه آن میتواند از خطرات احتمالی جلوگیری کند.
جمع بندی
نوشابههای رژیمی و زیرو اگرچه کالری و قند کمی دارند و میتوانند جایگزین نسبتا سالمتری برای نوشابههای قندی باشند، اما اثرات بلندمدت آنها بر سلامتی هنوز نیازمند تحقیق بیشتر است. مصرف مداوم آنها ممکن است بر وزن، سلامت متابولیک، کبد و قلب اثرگذار باشد.
بنابراین، این نوشابهها را نباید کاملاً بیخطر دانست و استفاده معتدل و محدود، همراه با سبک زندگی سالم، بهترین رویکرد برای بهرهمندی از آنها است.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟
ارسال دیدگاه