تحقیقات علمی نشان میدهد که برخی انگلهای رودهای نه تنها باعث بیماریهای گوارشی و عفونت میشوند، بلکه میتوانند بهطور مستقیم به ایجاد سرطان در انسان منجر شوند. این انگلها با ایجاد التهاب مزمن و آسیب سلولی در اندامهای هدف، محیطی مناسب برای رشد تومورهای بدخیم فراهم میکنند. در ادامه، جزئیات علمی و مکانیسمهای سرطانزایی این انگلها ارائه شده است.
کرم خونی و نقش آن در سرطان مثانه
کرمهای خونی، یا شِستوسوما، در کشورهای گرمسیری و نیمهگرمسیری شایع هستند و یکی از مهمترین عوامل انگلی شناخته شده با پتانسیل سرطانزایی محسوب میشوند. این کرمها معمولاً از طریق تماس پوست با آبهای آلوده به لارو وارد بدن انسان میشوند.
پس از ورود، کرم میتواند سالها در دستگاه ادراری تناسلی باقی بماند و با ایجاد التهاب مزمن، ضایعات پیشسرطانی و تومورهای بدخیم مثانه را به وجود آورد. التهاب مداوم ناشی از حضور کرم، باعث افزایش تولید رادیکالهای آزاد و تغییرات ژنتیکی در سلولهای مخاط مثانه میشود. مطالعات اپیدمیولوژیک نشان دادهاند که کشورهایی با شیوع بالای کرم خونی، میزان بالاتری از سرطان مثانه را نیز تجربه میکنند.
کرم های کبدی و ارتباط آنها با سرطان کبد
کرمهای پهن کبدی، از جمله اوپیستهورشیا و کلونورشیا، در مناطق آسیایی و پهنههای جغرافیایی خاصی شایع هستند. عفونت معمولاً از طریق مصرف ماهی نیمپز یا خام آلوده به لارو کرم رخ میدهد. پس از ورود به بدن، کرمها مجاری صفراوی و بافت کبد را هدف قرار میدهند.
این انگلها باعث التهاب مزمن مجاری صفراوی، انسداد جریان صفرا و آسیب طولانیمدت به سلولهای کبدی میشوند. نتیجه این آسیب مزمن میتواند سیروز، زردی انسدادی و نهایتاً تومورهای کبدی-صفراوی به نام کلانژیوکارسینوما باشد. تحقیقات آژانس بینالمللی تحقیقات سرطان (IARC) این نوع کرمها را به عنوان عوامل سرطانزای گروه یک طبقهبندی کرده است، به این معنا که شواهد کافی برای سرطانزا بودن آنها در انسان وجود دارد.
مکانیسم های سرطان زایی انگل های روده ای
یکی از دلایل اصلی سرطانزایی این انگلها، التهاب مزمن طولانیمدت است. التهاب مداوم باعث افزایش تقسیم سلولی و آسیب DNA میشود. علاوه بر این، کرمها با آزاد کردن سموم و متابولیتهای خاص، میتوانند محیط اطراف خود را مستعد جهشهای ژنتیکی کنند. سیستم ایمنی نیز تحت فشار مداوم قرار میگیرد و توانایی کنترل سلولهای سرطانی کاهش مییابد.
همچنین، عفونتهای طولانیمدت مجاری صفراوی یا ادراری، با ایجاد فیبروز و اسکار در بافتها، محیطی فراهم میکنند که سلولهای بدخیم بتوانند رشد کنند و تومورهای مهاجم ایجاد نمایند.
پیشگیری و کنترل
برای کاهش خطر عفونت و سرطان ناشی از این کرمها، اقدامات بهداشتی و تغذیهای اهمیت بالایی دارند:
- اجتناب از مصرف ماهی نیمپز یا خام در مناطق آلوده: پخت کامل ماهی باعث از بین رفتن لارو کرمها میشود.
- پرهیز از تماس با آبهای آلوده در مناطق گرمسیری: پوشیدن کفش و جلوگیری از ورود مستقیم پوست به آبهای مشکوک مهم است.
- غربالگری و درمان به موقع: افراد ساکن مناطق پرخطر باید با آزمایشهای دورهای، عفونتهای انگلی خود را شناسایی و درمان کنند.
- بهداشت شخصی و محیطی: شستن دستها و جلوگیری از آلودگی منابع آب، به ویژه در مناطقی که شیوع کرم خونی بالاست، ضروری است.
نتیجه گیری
دو کرم رودهای، شامل کرم خونی و کرم کبدی، نمونههایی از انگلهایی هستند که میتوانند مستقیماً به ایجاد سرطان در انسان منجر شوند. با ایجاد التهاب مزمن و آسیب سلولی، این انگلها محیطی مستعد برای رشد تومورهای مثانه و کبد فراهم میکنند. شناخت این عوامل، رعایت بهداشت شخصی و محیطی و پرهیز از مصرف مواد غذایی یا آب آلوده، کلید پیشگیری از عفونت و کاهش خطر سرطانهای مرتبط با انگلها است.
این شواهد تأکید میکنند که کنترل عفونتهای انگلی نه تنها یک مسئله بهداشتی معمولی است، بلکه یک اقدام پیشگیرانه حیاتی برای کاهش بار سرطان در جوامع پرخطر محسوب میشود.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟
ارسال دیدگاه