نسل نوجوان امروز با چالشهای بیسابقهای مواجه است که ریشههای آن را میتوان در ترکیب دو عامل کلیدی جستوجو کرد: وابستگی روزافزون به ابزارهای دیجیتال و تأثیرات همهگیری کووید-۱۹. افزایش اضطراب و پریشانی میان نوجوانان نه تنها سلامت روانی آنها را تهدید میکند، بلکه تبعاتی برای خانوادهها، مدارس و سیاستگذاران ایجاد میکند.
کتاب جدید «امبر چندلر»، پژوهشگر حوزه آموزش کودکان و نوجوانان، به بررسی این معضل و ارائه راهکارهایی برای کاهش اضطراب نسل جوان پرداخته است. یافتههای او نشان میدهند که ترکیب فناوری و محدودیتهای اجتماعی ناشی از پاندمی، مهارتهای اجتماعی نوجوانان را تحت تأثیر قرار داده و سطح استرس آنها را به طور قابل توجهی افزایش داده است.
نقش گوشی های هوشمند در افزایش اضطراب
استفاده مفرط از گوشیهای هوشمند و ابزارهای دیجیتال، یکی از عوامل اصلی اضطراب در نوجوانان محسوب میشود. این ابزارها علاوه بر ایجاد وابستگی ذهنی، باعث کاهش تعامل حضوری و مهارتهای اجتماعی نوجوانان میشوند.
چندلر در کتاب خود توصیه میکند والدین محدودیتهای معقولی برای استفاده فرزندانشان از گوشی اعمال کنند و محیطی فراهم کنند که امکان تعامل واقعی و گفتگو میان اعضای خانواده افزایش یابد. همچنین توجه به بهداشت خواب و کاهش استفاده از وسایل هوشمند پیش از خواب، از راهکارهای مؤثر برای کاهش اضطراب عنوان شده است.
راهکارهای اصلی مرتبط با فناوری:
- کاهش زمان استفاده از گوشیهای هوشمند توسط نوجوانان
- محدود کردن دسترسی به شبکههای اجتماعی پیش از خواب
- افزایش فرصتهای تعامل حضوری و خانوادگی
- توجه به کیفیت و مدت زمان خواب
تأثیر همه گیری کووید-۱۹ بر سلامت روان نوجوانان
پاندمی کووید-۱۹ محدودیتهای گستردهای در تعاملات اجتماعی ایجاد کرد. نوجوانان بسیاری فرصت توسعه مهارتهای اجتماعی خود را از دست دادند و در محیطهای جمعی، مانند مدارس، با اضطراب و پریشانی مواجه میشوند.
در طول دوران همهگیری، ارتباطات حضوری جای خود را به تعاملات مجازی داد و بسیاری از نوجوانان در مهارتهای ارتباطی آنلاین مهارت بیشتری نسبت به دنیای واقعی پیدا کردند. این تغییر باعث نگرانی کارشناسان و دولتها شد و منجر به اجرای محدودیتهای جدید برای حضور نوجوانان در شبکههای اجتماعی شد.
پیامدهای پاندمی:
- کاهش مهارتهای اجتماعی حضوری نوجوانان
- افزایش وابستگی به ارتباطات آنلاین
- اضطراب بیشتر در مواجهه با جمعهای واقعی
- نیاز به سیاستگذاری و محدودیتهای قانونی برای محافظت از کودکان
نقش شبکه های اجتماعی در بحران مهارت های ارتباطی

ماهیت اعتیادآور شبکههای اجتماعی، باعث شده نوجوانان زمان بیشتری را در دنیای مجازی سپری کنند و کمتر در تعاملات واقعی شرکت کنند. این موضوع مهارتهای ارتباطی آنها را محدود کرده و اضطراب را افزایش داده است.
چندلر تأکید دارد که افزایش آگاهی والدین و معلمان نسبت به تأثیرات منفی ابزارهای دیجیتال، ضروری است. مدارس و سیستمهای آموزشی نقش کلیدی در آموزش استفاده مسئولانه از فناوری دارند، اما تاکنون تلاشها کافی نبوده است.
اقدامات پیشنهادی برای مقابله با آسیب شبکههای اجتماعی:
- آموزش والدین و نوجوانان درباره استفاده سالم از ابزارهای دیجیتال
- ایجاد محدودیتهای قانونی برای حضور کودکان و نوجوانان در شبکهها
- تشویق به تعامل حضوری و فعالیتهای اجتماعی غیر دیجیتال
- آموزش مهارتهای مقابله با استرس و اضطراب ناشی از فضای مجازی
واکنش دولت ها و سیاست گذاری در حوزه کودکان
تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد که بدون دخالت سیاستگذاران، مدیریت تأثیرات منفی فناوری بر نوجوانان دشوار خواهد بود. برای مثال، استرالیا حضور افراد زیر ۱۶ سال در شبکههای اجتماعی را ممنوع اعلام کرده و پیشبینی میشود کشورهای دیگر نیز محدودیتهای مشابهی اعمال کنند.
چندلر معتقد است دولتها باید ماهیت اعتیادآور شبکههای اجتماعی را به رسمیت بشناسند و اقدامات قانونی و آموزشی مناسب برای کاهش آسیبها انجام دهند. این اقدام میتواند از رشد اضطراب و مشکلات روانی نسل نوجوان جلوگیری کند و سلامت روانی آنها را تقویت نماید.
اقدامات سیاستگذاری پیشنهادی:
- محدودیت سنی برای حضور در شبکههای اجتماعی
- آموزش خانوادهها و نوجوانان درباره پیامدهای استفاده افراطی
- تدوین برنامههای مدرسهای برای ارتقای مهارتهای اجتماعی
- حمایت قانونی و اجتماعی از سلامت روان نوجوانان
نتیجه گیری
ترکیب وابستگی به فناوری و محدودیتهای اجتماعی ناشی از همهگیری کووید-۱۹، زمینهساز افزایش اضطراب و پریشانی میان نوجوانان شده است. این پدیده نه تنها سلامت روانی نسل جوان را تهدید میکند، بلکه چالشهایی برای خانوادهها، مدارس و جامعه ایجاد میکند.
با مدیریت هوشمندانه استفاده از فناوری، تقویت تعاملات حضوری و اقدامات سیاستگذاری مناسب، میتوان اثرات منفی این بحران را کاهش داد و نوجوانان را در مسیر رشد سالم و توسعه مهارتهای اجتماعی قرار داد. آگاهی والدین، معلمان و سیاستگذاران نقش حیاتی در پیشگیری از آسیبهای احتمالی آینده دارد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟
ارسال دیدگاه