آرتروز، یکی از شایعترین بیماریهای مفصلی در جهان، بهویژه در زانو، باعث درد شدید، کاهش تحرک و محدودیتهای حرکتی میشود. تاکنون درمانهای رایج محدود به کنترل درد، فیزیوتراپی و جراحی تعویض مفصل بوده است و بازسازی طبیعی غضروف آسیبدیده تقریباً غیرممکن بود. اما پژوهشهای جدید نشان میدهند که بازسازی غضروف با داروهای نوین و غیرتهاجمی، افق تازهای برای میلیونها بیمار مبتلا به آرتروز ایجاد کرده است.
کشف درمان انقلابی برای غضروف فرسوده
محققان دانشگاه استنفورد موفق به توسعه یک روش درمانی نوین شدهاند که میتواند غضروف زانو را بازسازی کند و از ایجاد آرتروز پس از آسیبهای ورزشی، مانند پارگی رباط صلیبی (ACL)، جلوگیری نماید. این روش بر اساس مهار یک پروتئین مرتبط با فرآیند پیری به نام 15-PGDH طراحی شده است.
- 15-PGDH با افزایش سن در بدن بالا میرود و در تحلیل بافتهای غضروفی و عضلانی نقش کلیدی دارد.
- بازدارنده این پروتئین موجب میشود سلولهای غضروفی موجود، توانایی خودبازسازی پیدا کنند.
- این فرآیند بدون نیاز به سلولهای بنیادی خارجی انجام میشود و سلولهای بالغ خود را بازبرنامهریزی میکنند.
نتایج در مدل های حیوانی
در آزمایشهای انجام شده روی موشهای مسن، تزریق بازدارنده پروتئین 15-PGDH به زانو باعث بازسازی غضروف هیالین شد؛ نوعی از غضروف که در مفصل سالم وجود دارد و حرکت روان و بدون اصطکاک مفصل را فراهم میکند.
- بازسازی غضروف در موشهای مسن تقریباً مشابه بافت طبیعی بود.
- آزمایشها نشان داد که این روش توانایی پیشگیری از ایجاد آرتروز در شرایط پس از آسیبهای شدید ورزشی را دارد.
- علاوه بر موشها، بافت غضروف انسانی گرفتهشده از بیمارانی که جراحی تعویض مفصل انجام دادهاند، در معرض دارو علائم بازسازی قابل توجهی نشان داد.
کاربرد در آسیب های ورزشی و پیشگیری از آرتروز
یکی از کاربردهای مهم این دارو، جلوگیری از آرتروز پس از آسیبهای شایع ورزشی است. آسیب به رباط صلیبی، یکی از عوامل اصلی بروز آرتروز در جوانان ورزشکار، معمولاً منجر به تحلیل غضروف و درد طولانیمدت میشود.
- تزریق دارو پس از آسیب میتواند روند تخریب غضروف را متوقف کند.
- این روش امکان بازسازی طبیعی غضروف را بدون نیاز به جراحی باز فراهم میکند.
- میتواند از هزینههای بالای جراحیهای تعویض مفصل و ریسکهای جانبی آن جلوگیری کند.
چشم انداز آینده: از تزریق تا نسخه خوراکی
نسخه خوراکی دارو، که همان مکانیسم بازدارندگی پروتئین 15-PGDH را دارد، هماکنون در مرحله نخست کارآزمایی بالینی قرار دارد. هدف اولیه این آزمایش، بررسی اثر دارو بر ضعف عضلانی ناشی از پیری است، اما نتایج امیدوارکننده نشان میدهد که میتوان از آن برای درمان آرتروز نیز استفاده کرد.
- میلیونها بیمار مبتلا به آرتروز میتوانند بدون جراحی، با یک تزریق یا مصرف قرص از درد و محدودیت حرکتی رهایی یابند.
- این روش غیرتهاجمی است و عوارض جانبی جراحیهای سنتی را ندارد.
- امکان بازسازی طبیعی غضروف بالغ، دیدگاه علمی درباره درمان آرتروز را تغییر داده است.
توضیح علمی و نقش سلول ها
پروفسور هلن بلاو، نویسنده ارشد مطالعه، توضیح میدهد که برخلاف انتظار اولیه که سلولهای بنیادی عامل بازسازی باشند، سلولهای غضروفی موجود خود بازبرنامهریزی شده و توان بازسازی یافتهاند. این یافته نشان میدهد که بدن قادر است حتی در سنین بالاتر و پس از آسیب شدید، با تحریک مسیرهای مولکولی مناسب، بافت آسیبدیده را ترمیم کند.
- این کشف مبنای جدیدی برای بازسازی بافتهای بالغ فراهم میکند.
- میتواند راه را برای درمان سایر بیماریهای تحلیل عضلانی یا غضروفی هموار کند.
- نشان میدهد تمرکز بر مسیرهای مولکولی و پروتئینهای کلیدی، به جای سلولهای بنیادی، ممکن است روشهای درمانی سریعتر و ایمنتر ارائه دهد.
جمع بندی
این درمان نوین، نوید بخش آیندهای است که در آن میلیونها بیمار مبتلا به آرتروز و آسیبهای ورزشی بتوانند بدون جراحیهای سنگین و پرخطر، از درد و محدودیت حرکتی رهایی یابند. مهار پروتئین 15-PGDH و بازبرنامهریزی سلولهای غضروفی بالغ، امکان بازسازی طبیعی غضروف را فراهم کرده و مسیر جدیدی برای تحقیقات آینده در حوزه ترمیم بافتهای بالغ و پیشگیری از آرتروز ترسیم میکند.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟
ارسال دیدگاه